TÜTÜN VE MADDE BAĞIMLILIĞI İLE MÜCADELE DB-HALK SAĞLIĞI HAFTASI « Hayrabolu Sesi Gazetesi

4 Mart 2024 - 11:38

TÜTÜN VE MADDE BAĞIMLILIĞI İLE MÜCADELE DB-HALK SAĞLIĞI HAFTASI

Son Güncelleme :

09 Eylül 2023 - 11:57

717 views
reklam
TÜTÜN VE MADDE BAĞIMLILIĞI İLE MÜCADELE DB-HALK SAĞLIĞI HAFTASI
reklam

“BAĞIMLILIĞA DEĞİL, HAYATA SARIL”

Bağımlılık; kişinin kullandığı tütün, alkol uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı bir madde ya da yaptığı bir davranış üzerinde kontrolünü kaybetmesidir. Kontrolsüzce kullanılan her madde ya da gerçekleştirilen her davranış bağımlılık oluşturma riski taşımaktadır. Bununla birlikte tütün ürünleri, alkol ve uyuşturucu maddelerin kimyasal yapıları zaten bağımlılık yapmaya yöneliktir. Bu tür maddelerin, güvenli kullanımı, kontrollü kullanımı ya da bağımlılık oluşturmadan kullanımı söz konusu değildir.

Bağımlılık, iyileşme ve nükslerle (tekrar kullanmaya başlama) seyreden kronik bir beyin hastalığı olarak da tanımlanmaktadır. Bu tanım bağımlılığın;  diyabet, kalp hastalıkları, astım, şizofreni gibi ilaç tedavileri ve koruyucu önlemler ile durdurulabilen ancak tamamen ortadan kaldırılamayan hastalıklar arasında olduğunu ifade etmektedir.  Bağımlılık bir süreçtir. Kişi bağımlı oluncaya kadar süreç içinde önce, tütün,  alkol veya uyuşturucu maddeyi dener, daha sonra bunları daha sık, düzenli  ve tehlikeli bir şekilde kullanmaya başlar. Bunların sonucunda da bağımlılık gelişir.

Kişi, bağımlılık yapıcı maddeyi denediğinde ve devamındaki süreçte, bağımlılık yapıcı madde kullanımını denetleyebileceğini, istediği zaman bırakabileceğini düşünür. Ancak bağımlılığın doğası gereği bu mümkün değildir, bir süre sonra kullanım kontrolden çıkarak kişi, tasarladığı ve tahmin ettiğinden daha fazla miktarda bağımlılık yapıcı madde kullanmaya başlar.

Bağımlılık sürecine etki eden pek çok faktör vardır, ancak bağımlılık yapıcı madde kullanan herkes için bağımlılık riski çok yüksektir. Kişinin genetik yapısı, cinsiyeti, var olan ruhsal hastalıkları, dürtüsellik ve yenilik arama gibi kişilik özellikleri, yaşadığı çevre, kaotik ev ortamı, ailede ebeveynlerin bağımlılık yapıcı madde kullanımının olması, uygun ebeveyn denetiminin eksikliği, çocukluk çağında olumsuz yaşantılar vb. pek çok faktör bağımlılık gelişimini etkiler.

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de en yaygın kullanılan bağımlılık yapıcı madde olan tütün ürünleri, önlenebilir hastalık ve ölüm sebepleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Tütün ürünü kullanımı, kullanan kişiye verdiği sağlık zararlarının yanı sıra diğer bağımlılık yapıcı maddelerin kullanımına başlama açısından da büyük bir risk oluşturmakta hatta basamak olarak kullanılmaktadır. Tüm bağımlıklar birbiri ile bağlantılıdır. Teknoloji bağımlılığı aile içindeki iletişimi azaltmakta, azalan aile içi iletişim;  özellikle gençleri tütün ürünü, alkol ve uyuşturucu madde kullanımına ilişkin risklere karşı açık hale getirmektedir.  

Bağımlılıkla mücadele çalışmalarının temelini önleme çalışmaları oluşturmaktadır. Bağımlılık, oluştuktan sonra uzun süre tedavi gerektirir ve tedavi maliyeti yüksektir. Ortaya çıkan bedensel duyarlılıklar kalıcı olup ancak tedavi ile kontrol altında tutulabilmektedir. Başlangıcından tedavisine kadarki süreçte bireyin kendisine, ailesine ve topluma yansıyan olumsuz yanları büyüktür. Tüm bu sebeplerle; Bağımlılığa Değil, Hayata Sarıl”sloganı ile toplumdaki tüm bireyin tütün, alkol, uyuşturucu madde kullanımından kaçınması, kullananların bırakmak için danışmanlık ve tedavi merkezlerimize müracaat etmeye yönelik adım atması hedeflenmiştir. 

Tütün ürünü kullanan bireyler bırakmaları teşvik edilmekte ve bırakmak isteyenlere ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ve sigara bırakma poliklinikleri aracılığıyla hizmet sunulmaktadır.

Tütün ürünü kullanan kişileri; yapılan motivasyonel görüşmelerle bırakma girişiminde bulunmak için teşvik etmek, bırakmaya karar alanlara  nasıl bırakacakları konusunda rehberlik etmek, bırakma sürecinde ortaya çıkan nikotin yoksunluk belirtilerinin azaltılmasına yönelik davranış değişiklikleri hakkında danışmanlık sunmak, tütün bağımlılığı tedavisi hizmeti sunan sağlık profesyonelleri ve birimleri hakkında bilgi vermek, ve başvuranların, tütün bağımlılığı hizmeti sunan sağlık kuruluşlarından randevularının alınması amacıyla ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı tarafından 7 gün 24 saat kesintisiz hizmet sunulmaktadır. ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı tarafından yapılan görüşme doğrultusunda sigara bırakma planı yapılan danışanlar, bir yıl boyunca periyodik olarak geri aranmaktadır. Bu aramalarla kişilerin sigara bırakma durumları takip edilerek zorlandıkları hususlara ilişkin çözüm önerileri sunulmakta ve destek sağlanmaktadır. Bu kapsamda 2022 yılı boyunca takibi yapılan kişilerin %39’unun Danışma Hattı desteği ile sigarayı bıraktığı tespit edilmiştir. 

ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattında sunulan hizmetten memnuniyeti değerlendirmek amacıyla, yapılan memnuniyet anketinde, 2022 yılında danışma hattından hizmet alanların %98’inin, danışma hattından aldıkları hizmetten memnun kaldıkları tespit edilmiştir.

Ülke genelinde 467 bırakma polikliniğinde, konuya özel eğitim almış hekimlerimiz tarafından sigara bırakma  hizmeti sunulmaktadır. Sigara bırakma polikliniklerinde, hekimlerimiz tarafından uygun görülen hastalara, sigara bırakma tedavisinde kullanılan ancak ülkemizde geri ödeme kapsamında olmayan ilaçlara erişim de sağlanmaktadır.

ALO 191 Uyuşturucu ile Mücadele Danışma ve Destek Hattı, uyuşturucu ve alkol kullanımı ile ilgili danışma ve destek hizmetlerinin doğrudan verildiği, arayan kişinin ihtiyaçları doğrultusunda yönlendirmelerin yapıldığı, 7/24 esasına göre hizmet veren bir çözüm merkezi olarak görev yapmaktadır. Danışma hattında,  kendisi ya da yakını için arayan kişilerin isim, T.C. kimlik numarası gibi hiçbir bilgisi alınmadan ve hattımızla paylaştığı bilgiler hiçbir şekilde üçüncü şahıslarla ya da kurumlarla paylaşılmadan veri güvenliğini korunarak hizmet sunulmaktadır. Yalnızca tedavi kurumlarından randevu alınması veya diğer başka resmi işlemler için kendisinin talepte bulunması halinde ve kendi rızasıyla bilgilerini vermek isterse kimlik bilgileri alınmaktadır.

ALO 191 Uyuşturucu ile Mücadele Danışma ve Destek Hattında sunulan hizmetten memnuniyeti değerlendirmek amacıyla, yapılan memnuniyet anketinde, 2022 yılında danışma hattından hizmet alanların %96.5’inin, danışma hattından aldıkları hizmetten memnun kaldıkları tespit edilmiştir.

Vatandaşımızın sağlık hizmetleri ile ilk temas noktası olan birinci basamak sağlık hizmetlerinde bağımlılığa yönelik erken tanı ve danışmanlık hizmetleri büyük öneme sahiptir. Aile hekimlerimize ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan personelimize, konuya yönelik düzenli eğitimler verilmektedir. 81 ilimizde aile sağlığı merkezleri, sağlıklı hayat merkezleri, bağımlılık danışma merkezleri aracılığıyla bağımlı birey ve yakınlarına yönelik yüz yüze danışmanlık, tedaviye yönlendirme, tedavi sonrası izlem çalışmaları yürütülmektedir.

Sağlıklı hayat merkezlerine alkol ve uyuşturucu bağımlılığına yönelik danışmanlık ve destek almak amacıyla müracaat eden danışanlardan, zorunlu tedavi ihtiyacı, iş ve meslek edinme programlarına yerleştirme, sosyal yardım, barınma, eğitim hayatına dönme gibi diğer kurumların desteği ile çözüm sağlanabilecek sorunlara yönelik aylık vaka değerlendirme toplantıları yapılmaktadır. Bu toplantılar ile danışmanlık merkezlerinden hizmet alanların,  diğer kurumlardan destek taleplerine yönelik bireyin ihtiyacına özel, bireysel çözümler sağlanmaktadır.  

Bağımlılık yapıcı maddelerden korumanın en güvenli yolu, hiç denememek, hiç başlamamaktır,  “Bağımlılığa Değil, Hayata Sarıl”.

reklam

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
reklam
reklam